Het archief van het huis
Deze documenten zijn ons apart overhandigd, uit de hand van de weduwe van de vorige eigenaar. Het is niet de doos van een particulier maar een kantoordossier — het dossier dat het kantoor in Livry onder de naam van de zaak bijhield — en dat het ons heeft bereikt, komt doordat Bernard Helleboid notaris was.
Wij tonen ze hier zoals ze zijn, met hun vergeelde papier en hun scheuren.
Te koop bij onderhandse verkoop, kantoor van Me Berthier
Het kantoor van Maître Berthier, notaris te Livry, laat een advertentie voor een onderhandse verkoop drukken. Ditmaal gaat het niet meer om beslag leggen, maar om verleiden — en de notaris ontvouwt de volledige inventaris van een herenhuis.
Op de begane grond — een vestibule met een stenen trap en smeedijzeren leuning; links een kantoor, een biljartzaal, een salon; rechts een mooie Normandische eetkamer, bijkeuken, keuken, waskeuken, melkkamer.
Op de eerste verdieping — zeven slaapkamers, een badkamer, een linnenkamer.
Op de tweede — zes mansardekamers, waarvan twee met haard.
De bijgebouwen — een grote stal voor acht paarden; een koetshuis groot genoeg om in drieën te worden verdeeld; een zolder die tien- tot twaalfduizend balen hooi kan bevatten; een serre met verwarmingsinstallatie; een ciderpers “in perfecte staat”; een appelkamer; een kelder voor vijftien vaten.
Eromheen — een put, een kippenren, een erehof in Franse stijl, een volledig ommuurde moestuin, een park van vierenhalve hectare beplant met “zeer mooie sparren”. En, rondom het huis, vijfendertig hectare weiland gevoed door het water van de vijver, waarvan vier beplant met appelbomen.
De advertentie vermeldt dat het huis “geheel als nieuw” is, dat de parketvloeren bijna allemaal van eikenhout zijn en dat het dak in goede staat verkeert.
Ingebruikname: op 25 december 1926.
Verkoop na omzetting van een onroerend beslag, 19 maart 1937
Groot, in zwart op geel papier gedrukt door de Courrier du Bessin. Haar eerste woord is VENTE; daaronder, in kleinere letters: sur conversion de saisie immobilière RINUY.
Vrijdag 19 maart 1937, stipt om half twee, veilingzaal van de burgerlijke rechtbank van Bayeux, rue de la Chaîne.
Beslag op — Hippolyte-Hyacinthe-Célestin Rinuy en Lucien-Hippolyte-Hyacinthe-Célestin Rinuy, met Berthe-Jeanne-Hélyacine Bordeux, zijn echtgenote, samen wonend te Orbois.
Eisende partijen — Eugène Besnard, eigenaar te Caumont-l'Éventé, en Jacques-Désiré Lepoultier, eigenaar te Livry.
Het domein draagt daar zijn naam voluit: “Domaine du Château du Bû ou du Bel”.
Eerste kavel — het huis: keuken, bijkeuken, eetkamer, vestibule, grote eetkamer, kantoor en salon; zeven slaapkamers op de eerste verdieping; mansardekamers en zolders op de tweede. Vervolgens de gebouwen voor en achter het kasteel, de grote binnenplaats, de tuin. Op het weiland genaamd herbage du Bû staat een groot stenen gebouw gedekt met leien, “het oude Château du Bû geheten”, met op de begane grond een grote kelder waarin zich een ancien pressoir à tour bevindt.
Tweede kavel — een stuk grond en een in bedrijf zijnde steengroeve genaamd “Le Champ Baucher”.
De belendingen, zoals de affiche ze geeft:
- West de weg naar Orbois en M. Flaust
- Noord de weg van Caumont-l'Éventé naar Caen en M. Saint-Martin
- Oost M. Saint-Martin en de erfgenamen Brazil
- Zuid de landweg genaamd rue David en M. Dubourg
Oppervlakte — één aaneengesloten geheel van 35 hectares 60 ares 60 centiares volgens het kadaster, maar van 31 hectares 45 ares 61 centiares volgens de eigendomstitels. Beide cijfers staan op de affiche, het ene onder het andere, zonder dat iemand ze probeert te verzoenen.
Inzetprijzen — eerste kavel, 220 000 francs; tweede kavel, 30 000 francs.
Deze affiche bestaat in twee formaten in ons archief: het grote gele plakkaat en een verkleinde versie, ingelijst.
De kaarten van de landmeter
Voor de verkoop van 1937 maakt landmeter-expert E. Avias, place Saint-Sauveur te Caen, twee kaarten.
De eerste, de kadastrale aanduiding op 1/2500, vermeldt beide gemeenten voluit — “Commune de Hottot-les-Bagues Section C” en “Commune d'Orbois Section A”. De landmeter neemt er een tracé op over dat het napoleontische kadaster in 1831 al droeg: de grens loopt dwars door het landgoed, en met het landgoed door het hoofdgebouw. Honderdzes jaar later was er niets veranderd.
De tweede, de opmeting op 1/1000 van het gemeten deel, gaat in detail: het hoofdgebouw, drie bijgebouwen, de omheiningen, de kardinaalsmutshagen, de perceelnummers — en de vijver.
Eén detail is het opmerken waard, omdat het kenmerkend is voor oude bronnen: de kaart schrijft “Château du Bus”. De affiche van dezelfde verkoop schrijft “du Bû ou du Bel”, het kadaster van 1831 schreef “du Bûs”. De spelling wisselt van stuk tot stuk, en die wisseling hoort bij het dossier.