1944 — wat wij weten, wat wij zoeken
Een huis dat in de zomer van 1944 in Normandië beschadigd raakte, is niets bijzonders. Bijzonderder is het om precies te kunnen zeggen wat er is gebeurd — en dat kunnen wij nog niet.
Om de sector werd hevig gevochten, en het huis draagt daarvan de sporen
De foto's die in de historiezaal van het domein worden bewaard, tonen het hoofdgebouw met ingestort dak, een vleugel teruggebracht tot zijn muren, de opengereten hoek van het kasteel, stenen en golfplaten in een ingestorte kamer.
Op een daarvan staat, midden in het puin, de smeedijzeren trap nog overeind — dezelfde die de notaris van 1926 elf jaar eerder beschreef, in de eerste regel van zijn advertentie.
Foto's bewaard in de historiezaal van het domein.
Het huis is bezet geweest door het Duitse leger
De ligging in de bocage leende zich voor observatie en voor de inkwartiering van officieren. Dat is wat wij voorzichtig kunnen zeggen, en meer niet.
Welke eenheid, op welke data, voor welk gebruik
Wat wij nog niet kunnen zeggen, en wat wij niet zullen zeggen zolang de archieven het niet hebben vastgesteld: welke eenheid precies, op welke data en voor welk precies gebruik. Er doen verhalen de ronde in de streek. Een verhaal is geen bewijs.
Wij voeren het onderzoek op drie fronten.
-
De luchtfoto's
Geallieerde verkenningsvluchten hebben deze sector in de loop van de zomer van 1944 meermaals gefotografeerd. Wij hebben de opnamen van juni onderzocht en zoeken die van de daaropvolgende weken: zij zijn het die een bezetting zouden tonen — voertuigen, sporen, inrichtingen.
-
De militaire archieven
Dagboeken van operaties, verslagen, verhoren: de documenten van beide kampen bestaan, verspreid over meerdere landen.
-
De oorlogsschade
Na de oorlog diende elke getroffen eigenaar een dossier in bij de administratie. Dat van dit huis zou, als het bewaard is gebleven, de schade kamer voor kamer beschrijven.
Een regel die wij onszelf hebben opgelegd
Er doen verhalen de ronde, hier zoals in alle dorpen van de bocage. Sommige zijn mooi. Wij zullen ze niet op deze pagina schrijven zolang geen document ze heeft bevestigd — want de geschiedenis van een huis is, eenmaal gedrukt, zeer moeilijk te corrigeren.
De dag dat wij het weten, schrijven wij het hier.